voice vooral nog fun

Het is wereldwijd singles day weekend en voor een aantal retailgiganten – zoals het Chinese Alibaba – het belangrijkste shoppingfestival van het jaar. Ook in Nederland en België buitelen vooral de winkels in consumenten elektronica over elkaar om de consument te verleiden naar hun webshop of vestiging in dorp, binnenstad of winkelcentrum te komen. Alle registers worden opengetrokken zowel qua productaanbod als kortingen.

ook digitale assistentie

Een korte rondgang laat zien dat ook slimme speakers en handige smart home toepassingen goed vertegenwoordigd zijn in dat aanbod. Sinds24 oktober jl. is de Google Home in een Nederlandse versie beschikbaar. Ook Amazon kan een Europese variant van de Echo met ingebouwde Engelstalige Alexa in Nederland leveren. Maar waar gebruiken we die slimme assistenten vandaag de dag nou eigenlijk meestal voor?

fun makes sense

Uit een internationaal onderzoek vanuit de Rotterdamse Erasmus Universiteit blijkt eind oktober 2018 dat intelligente assistenten en slimme speakers zoals Apple’s Siri en de Google Home het meeste gebruikt worden voor fun vragen en praktische informatie. ‘Hey Google, vertel me een grapje. Rap voor me, kun je beatboxen, dat soort zaken’, vertelt Anouk Mols, promovendus aan de Erasmus School of History, Culture and Communication. Maar voor ook ‘routebeschrijvingen en onderweg iemand bellen.’  

‘hey Google, luister je me af?’

Maar Mols – die zelf ook een Google Home thuis heeft staan – ziet in haar onderzoek dat er ook zorgen zijn over sociale aspecten, de privacy en – paradoxaal – juist ook over het gemak van digitale assistentie. Privacy gaat niet over dataverzameling, maar over het meeluisteren door zowel van omstanders als externe belanghebbenden. ‘Hey Google, luister je me af?’ is dan ook een brandende vraag die consumenten hebben. Wel gaven ze aan ‘dat niet verwachtten van de Nederlandse overheid – die vertrouwen ze wel.’ Maar meer van grote wereldmachten.

te handig?

Daarnaast is de zorg om het gemak en daarmee ‘om lui en afhankelijk te worden van een apparaat en zodoende de controle uit handen te geven.’ En de desocialisering binnen families die uit dat gemak ontstaat. In plaats van de ouders licht Google of Alexa kinderen dan bijvoorbeeld voor over de Tweede Wereldoorlog als voorbereiding op hun spreekbeurt.

mooie toekomst

Uit het onderzoek blijft dat drie van de vier geïdentificeerde Nederlandse gebruiksgroepen slimme speakers wel zien zitten. De ‘critici’ hebben wel bezwaar maar zien zichzelf in de toekomst wel een slimme speaker gebruiken. De ‘tech-enthousiasts’ gaan zeker tot gebruik over en de ‘opgevers’ gaven aan ‘dat zoveel bedrijven al data over hen verzamelden dat zo’n speaker het verschil ook niet meer maakt.’ Grootste bezwaar blijft bij de ‘sceptici’. Zij vertrouwen de slimme speakers gewoonweg niet ‘omdat ze van techgiganten zijn.’ Daarnaast sprak bijna iedereen wel over de speaker als een ‘hij’ of ‘zij’. We zien het dus inmiddels ook niet meer als een object. ‘Slimme speakers worden een groter succes dan de intelligente assistent op de telefoon’ volgens Mols. Met name omdat ‘de hele familie hem aan kan sturen.’

onderzoek

Het onderzoek is gebaseerd op een enquête en focusgroepen en maakt deel uit van een Amerikaans-Nederlands project waarbij onder meer wordt gekeken naar verschillende technologieën en hoe mensen die in het dagelijks leven gebruiken.